Borsada hisse senedi alırken aslında şirkete ortak olduğumuzun bilince olmalıyız. belki temsil açısından pek de birşey elimize geçmese de şirketin dolaylıda olsa karına ve zararına ortak olmaktayız. Bu nedenle bdoğru bir şirkete yatırım yapmak hayati önem taşır. Eğer hatırlarsanız Önceki yazımda borsada oymak değil yatırım yapma olgusuna sahip olmak gerekliliğinden bahsetmiştim. Daha anlaşılır bir şekilde bu konuyu anlatabilmek için aşağıda maddeler halinde sıralamayı uygun gördüm.
Şirket Seçiminde dikkat edilmesi gereken unsurları şu şekilde madde madde sıralayabiliriz.
1-Şirket herşeyden önce güvenilir bir yönetime sahip olmalıdır :
Borsada yatırım yapanların büyük bir kısmı malesef hüsrana uğramaktadırlar. Bu durumun temel nedeni yatırımcıların bir şirkete yeterince araştırmadan yatırım yapmalarıdır.Şirketin sahiplerinin ve yönetiminin o ana kadar ne tür işler yaptıklarını ve şirketi nasıl yönettiğini ayrıntılı olarak incelemek gerekmektedir.Borsadaki bazı şirket malesef sadece ve sadece yatırımcıları zarara uğratmayı amaç edinirler. Manipülatif işlemler ile yatırımcıya mal yıkmaya çalışırlar.Eğer borsada bu tür şirketlerin varlığını araştırırsanız hiç de az olmadığını hemen farkedeceksiniz. Örneğin ismi lazım değil ; bir şirketin hissesi 3 Tl ye kadar çıkartılıp sonra 0,14 kuruşa kadar düşürülmüştür. Şu anda da zaten tahtası kapalı bulunmaktadır. İşte bu nedenlerden ötürü şirketin sahibi ve yönetimi mutlaka iyice araştırılmalıdır.Sizlere önerim alacağınız hissenin sahipleri koç,oyak, iş bankası gurubu gibi olsun. Kendini kanıtlamış yönetimler her akşam başınızı yastığa daha rahat koymanızı sağlar.
2-Hisse en az 8 dönem üst üste net kar açıklamış olmalı. Karlarında ciddi bir gerileme yaşamamalı:
Yeterince kar etmeyen ve bu karını düzenli olarak artırmayan şirketler gelecek vadedemezler. Kendisine faydası olmayan bir şirketin yatırımcısına da faydası beklenemez.Bazı şirketlerin yüksek karlar elde ettiği görülmekle beraber bilançolarında karlarını saklamaya çalıştıkları ve şirketin karına göre oldukça yüksek genel yönetim gideri gösterdikleri görülür.Hala çok karlı gözükseler de bu tür şirketlerden uzak durmalı. Dürüstlük olmazsa olmaz bir gerekliliktir.
3-Şirketin net karı ile esas faaliyet karı parelel hareket etmeli :
Net kar elde eden şirketlerin karlarının büyük bir bölümünü esas faaliyetlerinden elde etmesi ve net karın esas faaliyet karı ile parelel hareket etmesi şirketin istikbali açısından çok önemlidir.Bu durum Şirketin ileri ki yıllarda da karını devam ettirebileceğinin bir göstergesidir. Dönemsel duran varlık satışı vs. tek kalemlik gelirler ve neticesinde yüksek karlar yanıltıcı olacaktır. uzun vadeli yatırımcı için önemli olan faaliyet karın sürdürülebilirliğidir.
4- Şirket net karını yatırımcısı ile paylaşmalıdır.
Kar eden şirket eğer bunun önemli bir oranını yatırımcısı ile paylaşıyorsa yani temettü veriyorsa yatırımcısına değer veriyor demektir.İlerisi içinde yüksek temettü verimi; yeni yatırımcıları bu hisseye çekecek bir cazibe durumu oluşturacaktır. Temettü hissedeki maliyetinizi düşürecek ve size yıllık gelir kapısı sağlayacaktır. Bunun tek bir istisnası olabilir. eğer şirket karını ileride daha stratejik ürünler ürütmek için ARGE çalışlmalarına yatırıyorsa düşük temettü verimi kabul edilebilir. Örneğin KORDSA ve ASELSAN gibi.
5-FK/Özsermaye karlılığı mutlaka 1,5 un üzerinde olmalıdır:
İçinzde oran analizini bilenler ne demek istediğimi anlayacaklardır. eğer şirket borsada sektörüne göre yüksek FK oranı ile fiyatlanıyorsa ne kadar iyi olursa olsun sizi bir süre zararda bekletebilir.Uzun vadeli yatırımcı için çok ta sorun olan bir durum olmasada iyi bir alım yeri sizin yatırımınıza daha çok motive olmanızı sağlayacaktir.
6-Şirketin borç durumu risk oluştırmamalıdır
Şirketlerin yeni yatırımları için alacağı borçlar sorun teşkil etmeyecek olsa da bu durum yakından takip edilmeli ve şirketin özsermayesinin ve aktiflerinin bu borcun ne kadarını karşıladığı gözlemlenmelidir.. Ayrıca cari oranın sektöre göre değişse de 1-1,5 dan yüksek olması tercih edilmelidir.
Bir sonraki yazımızda uzun vadeli hisse senedi yatırımcılığında temel analiz yöntemlerinde oran analizini inceleyeceğiz..esen kalın.
